Быццё 26 разьдзел

 

 

Быў голад на зямлі, звыш ранейшага голаду, які быў у дні Абрагамавыя; і пайшоў Ісаак да Авімэлэха, цара Філістымскага, у Герар.

 

Стаўся ж голад на зямлі, за голадам, што быў у часе Абрага́ма.1 І пайшоў Ісаа́к да Абіме́леха, валадара філістыімля́наў,2 у Ге́рару.

Гасподзь явіўся яму і сказаў: ня йдзі ў Егіпет; жыві ў зямлі, пра якую Я скажу табе;

 

З’явіўся ж яму Госпад і прамовіў: “Не сыходзь у Егі́пет, пасяліся ж у зямлі, якую табе ўкажу.

вандруй па зямлі гэтай; і Я буду з табою і дабраслаўлю цябе, бо табе і нашчадкам тваім усе землі гэтыя, і спраўджу прысягу, якою Я прысягаўся Абрагаму, бацьку твайму;

 

І жыві ў зямлі гэтай, і буду з табою, і дабраслоўлю цябе, бо табе і нашчадкам тваім дам усю зямлю гэтую, і ўсталюю запавет Мой, якім прысягнуў Абрага́му, бацьку твайму.

памножу нашчадкаў тваіх, як зоркі нябесныя, і дам нашчадкам тваім усе землі гэтыя; дабраславяцца ў семені тваім усе народы зямныя,

 

І памножу нашчадкаў тваіх бы зоркі нябёсныя, і дам нашчадкам тваім усю зямлю гэтую, і дабрасловяцца ў нашчадках тваіх усе народы зямныя,

за тое, што Абрагам паслухаўся голасу Майго і выконваў, што Мною наказана было выконваць: загады Мае, пастановы Мае і законы Мае.

 

аджа паслухаўся Абрага́м, бацька твой, Майго голасу, і захаваў наказы Мае, і запаведзі Мае, і пастановы Мае, і законы Мае”.

Ісаак пасяліўся ў Герары.

 

І пасяліўся Ісаа́к у Ге́рары.

Жыхары месца таго спыталіся пра жонку ягоную, і ён сказаў: «гэта сястра мая», бо баяўся сказаць: «жонка мая», каб не забілі мяне, думаў ён, жыхары месца гэтага за Рэбэку, бо яна прыгожая з выгляду.

 

Спыталіся ж жыхары паселішча гэтага пра Рэбе́ку, жонку яго, і сказаў: “Сястра гэта мая”. Баяўся сказаць, жонка гэта мая, каб не забілі яго мужы паселішча гэтага праз Рэбе́ку, бо была выглядам прывабная.

Але калі ўжо шмат часу ён там пражыў, Авімэлэх, цар Філістымскі, паглядзеў у акно, убачыў, што Ісаак гуляе з Рэбэкаю, жонкаю сваёю.

 

Пражыў жа там доўгі час. Зірнуўшы, Абіме́лек, валадар Ге́рары, праз акно ўбачыў Ісаа́ка, які мілаваўся з Рэбе́каю, жонкаю сваёю3

І паклікаў Авімэлэх Ісаака і сказаў: вось, гэта жонка твая: як жа ты сказаў: яна сястра мая? Ісаак сказаў яму: бо я думаў, каб жа не памерці мне дзеля яе.

 

Паклікаў жа Абіме́лех Ісаа́ка і сказаў яму: “Аднак жа яна твая жонка, навошта ты сказаў, што яна твая сястра?” Адказаў яму Ісаа́к: “Так сказаў, каб не памерці праз яе”.

Але Авімэлэх сказаў: што гэта ты зрабіў з намі? адзін з народу ледзь не злучыўся з жонкаю тваёю, і ты ўвёў бы нас у грэх.

 

Сказаў жа яму Абіме́лех: “Што гэта ты нам учыніў? Амаль не ўзлёг хтосьці з роду майго з жонкаю тваёю, і праз гэта ўвёў бы нас у няведанне”.

І даў Авімэлэх загад усяму народу, сказаўшы: хто кране гэтага чалавека і жонку ягоную, той аддадзены будзе сьмерці.

 

Загадаў жа Абіме́лех усяму народу яго, прамаўляючы: “Кожны, хто датыкнецца чалавека гэтага альбо жонкі яго, падлеглы будзе смерці”.

І сеў Ісаак у зямлі той і меў у той год ячменю стакроць: так дабраславіў яго Гасподзь.

 

Засеяў жа Ісаа́к зямлю тую, і атрымаў у той год устакроць ураджай ячменю, бо дабрасловіў яго Госпад.

І стаўся вялікім чалавек гэты і ўзьвялічваўся болей і болей да таго, што зрабіўся вельмі вялікі.

 

І ўзнёсся чалавек, і рабіўся ўсё мацнейшым, пакуль не стаўся вельмі заможным.

У яго былі статкі дробнага і статкі буйнога быдла і мноства ральлі, і Філістымляне пачалі зайздросьціць яму.

 

Былі ж у яго чароды авечак, і статкі валоў, і мноства пашаў. Зайздросцілі ж яму філістыімля́не.

І ўсе калодзежы, якія выкапалі рабы бацькі ягонага пры жыцьці бацькі ягонага Абрагама, Філістымляне завалілі і засыпалі зямлёю.

 

І ўсе калодзежы, што выкапалі слугі бацькі яго, у часе бацькі яго, пазагароджвалі філістыімля́не і пазасыпалі зямлёю.

І Авімэлэх сказаў Ісааку: адыдзі ад нас, бо ты зрабіўся намнога мацнейшы за нас.

 

Прамовіў жа Абіме́лех да Ісаа́ка: “Сыдзі ад нас, бо стаўся мацнейшы ты за нас”.

І Ісаак сышоў адтуль, і разьмясьціўся з намётамі ў даліне Герарскай, і пасяліўся там.

 

І сышоў адтуль Ісаа́к, і спыніўся ў цясніне Ге́рарскай, і там пасяліўся.

І зноў выкапаў Ісаак калодзежы вады, якія выкапаны былі ў дні Абрагама, бацькі ягонага, і якія завалілі Філістымляне пасьля сьмерці Абрагама: і назваў іх тымі самымі назовамі, якімі назваў іх бацька ягоны.

 

І другі раз Ісаа́к выкапаў калодзежы вады, якія былі выкапаныя слугамі Абрага́ма, бацькі яго, а загарадзілі іх філістыімля́не пасля смерці Абрага́ма, бацькі яго, і назваў іх імёны паводле імёнаў, што назваў Абрага́м, бацька яго.

І капалі рабы Ісаакавыя ў даліне і знайшлі там калодзеж вады жывой.

 

І капалі слугі Ісаа́ка ў цясніне Ге́рарскай, і знайшлі там калодзеж вады жывой.

І спрачаліся пастухі Герарскія з пастухамі Ісаакавымі, кажучы: наша вада. І ён даў калодзежу імя: Эсэк, бо спрачаліся зь ім.

 

І спрачаліся пастухі Ге́рарскія з пастухамі Ісаа́кавымі, сцвярджаючы, што іх вада. І назваў калодзеж-Крывасць,4 бо спрачаліся за яго.

Выкапалі другі калодзеж; спрачаліся таксама і за яго; і ён даў яму імя: Сітна.

 

Выправадзіўся Ісаа́к адтуль, выкапаў іншы калодзеж, судзіўся ж і за яго, і назваў яго Варожасць.5

І ён рушыў адсюль і выкапаў іншы калодзеж, за Які ўжо не спрачаліся; і даў яму імя: Рэхавот; бо, сказаў ён, цяпер Гасподзь даў нам прасторнае месца, і мы памножымся на зямлі.

 

Выправадзіўшыся ж адтуль, выкапаў іншы калодзеж, і не ва́дзіліся за яго, і назваў яго Прасцяг,6 кажучы: “Цяпер пашырыў Госпад нас, і павялічыў нас на зямлі”.

Адтуль перайшоў ён у Вірсавію.

 

Выйшаў жа адтуль да калодзежа Зароку.

І ў тую ноч зьявіўся яму Гасподзь і сказаў: Я Бог Абрагама, бацькі твайго: ня бойся, бо Я з табою, і дабраслаўлю цябе і памножу нашчадкаў тваіх, дзеля Абрагама, раба Майго.

 

І з’явіўся яму Госпад у тую ноч, і сказаў: “Я ёсць Бог Абрага́ма, бацькі твайго. Не бойся, бо з табою перабываю, і дабраслоўлю цябе, і памножу нашчадкаў тваіх дзеля Абрага́ма, бацькі твайго”.

І ён спарудзіў там ахвярнік і заклікаў імя Госпада. І паставіў там намёт свой, і выкапалі там рабы Ісаакавыя калодзеж.

 

І збудаваў там ахвярнік, і заклікаў імя Госпада,7 і ўзвёў там намёт свой. Выкапалі ж там слугі Ісаа́ка калодзеж.

Прыйшоў да яго зь Герара Авімэлэх, і Ахузат, сябар ягоны, і Фіхол, ваеначальнік ягоны.

 

І Абіме́лех прыйшоў да яго з Ге́рары, і Ахаза́т, сват яго шлюбны, і Фікол, вершнік яго войска.8

Ісаак сказаў ім: навошта вы прыйшлі да мяне, калі вы зьненавідзелі мяне і выслалі мяне ад сябе?

 

І сказаў ім Ісаа́к: “Чаму прыйшлі да мяне? Вы ж зненавідзелі мяне і выслалі мяне ад сябе”.

Яны сказалі: мы ясна пабачылі, што Гасподзь быў з табою, і таму мы сказалі: пастановім паміж намі і табою прысягу і заключым з табою спрымірэнства,

 

Адказалі: “Спаглянуўшы, убачылі, што Госпад з табою. І мы казалі: няхай будзе згода паміж намі і паміж табою, і ўсталюем з табою запавет.

каб ты не рабіў нам ліха, як і мы не кранулі цябе, а рабілі табе толькі добрае і адпусьцілі цябе зь мірам; цяпер ты дабраславёны Госпадам.

 

Не зробіш нам ліха, бо мы табою не пагарджалі і абышліся з табою годна, і выправадзілі ў супакоі, і цяпер ты дабраслоўлены Госпадам”.

Ён зладзіў ім гасьціну, і яны елі і пілі.

 

І зладзіў ім гасціну, і з’елі, і выпілі.

І ўстаўшы з самае раніцы, прысягнулі адзін аднаму; і адпусьціў іх Ісаак, і яны пайшлі ад яго зь мірам.

 

І ўстаўшы на досвітку, прысягнулі адзін адному, і выправіў іх Ісаа́к, і сышлі ад яго ў бяспецы.

У той самы дзень прыйшлі рабы Ісаакавыя і паведамілі яму пра калодзеж, які капалі яны, і сказалі яму: мы знайшлі ваду.

 

Надарылася ж у той дзень, слугі Ісаа́ка, якія прыйшлі, паведамілі яму пра калодзеж, які выкапалі, і сказалі: ці ж мы знайшлі ваду?9

І ён назваў яго: Шыва. Таму імя гораду таму Бэер-Шыва да гэтага дня.

 

І назваў яго Зарок. Праз гэта імя места Калодзеж Зароку аж да сёння.

І было Ісаву сорак гадоў, і ўзяў сабе за жонку Егудыту, дачку Бээра Хэтэяніна, і Васэмату, дачку Элона Хэтэяніна.

 

Быў жа Эса́ў сарака гадоў, і ўзяў за жонку Юды́ну, дачку Беэ́ра хетэ́я, і Басяма́ту, дачку Яло́на эве́я.

І яны былі завадаю Ісааку і Рэбэцы.

 

І былі яны не прыхільнымі да Ісаа́ка і Рэбе́кі.