Быццё 42 разьдзел

 

 

І даведаўся Якаў, што ў Егіпце ёсьць хлеб, і сказаў Якаў сынам сваім: што вы гледзіце?

 

Дазнаўся ж Яку́б, што ў Егі́пце ідзе гандаль, і сказаў сынам сваім: “Што вы марудзіце?

і сказаў: вось, я чуў, што ёсьць хлеб у Егіпце; ідзеце туды і купеце нам хлеба адтуль, каб нам жыць і не памерці.

 

Вось, пачуў, што пшаніца ёсць у Егі́пце, ідзіце туды і прыдбайце трошкі хлеба, каб перажыць нам і не памерці”.

Дзесяць братоў Язэпавых пайшлі купіць хлеба ў Егіпце,

 

Пайшлі дзесяць братоў Язэ́па, каб набыць пшаніцы ў Егі́пце.

а Веньяміна, брата Язэпавага, не паслаў Якаў з братамі ягонымі, бо сказаў: ня сталася б зь ім бяды.

 

Беніямі́н жа, брат Язэ́па, не выправіўся з яго братамі, бо казаў [Яку́б]: “Каб не напаткала яго хвароба”.

І прыйшлі сыны Ізраілевыя купляць хлеб разам зь іншымі прыбыльцамі, бо ў зямлі Ханаанскай быў голад.

 

Прыйшлі ж сыны Ізраэ́ля купляць з іншымі прышлымі, бо быў голад у зямлі Ханаа́н.

А Язэп быў правадырам у зямлі той: ён і прадаваў хлеб усяму народу зямлі. Браты Язэпа прыйшлі і пакланіліся яму тварам да зямлі.

 

Язэ́п жа быў распараднікам зямлі, тым, хто гандлюе з усімі насельнікамі краіны. Прыйшоўшы ж, браты Язэ́па пакланіліся яму да зямлі.

І ўбачыў Язэп братоў сваіх і пазнаў іх; але ўдаў, быццам ня ведае іх, і гаворыць зь імі сурова і сказаў ім: адкуль вы прыйшлі? Яны сказалі: зь зямлі Ханаанскай, купіць ежы.

 

Зірнуўшы, Язэ́п пазнаў братоў сваіх, і адчужыўся ад іх, і размаўляў з імі жорстка, і спытаўся ў іх: “Адкуль прыйшлі?” Адказалі: “З зямлі Ханаа́н, набыць хлеба”.

Язэп пазнаў братоў сваіх; але яны не пазналі яго.

 

Пазнаў жа Язэ́п братоў сваіх, аднак яны не пазналі яго.

І ўспомніў Язэп сны, якія сьніліся яму пра іх; і сказаў ім: вы — выведнікі, вы прыйшлі паглядзець галізну зямлі гэтай.

 

І ўзгадаў Язэ́п сны, што ён бачыў, і абвясціў: “Выведнікі вы, дазнацца сляды мясцовасці прыйшлі”.

Яны сказалі яму: не, спадару наш; рабы твае прыйшлі купіць ежы;

 

Яны ж адказалі: “Не, гаспадару, мы слугі твае, прыйшлі набыць хлеба.

мы ўсе дзеці аднаго чалавека; мы людзі сумленныя; рабы твае ня бывалі выведнікамі.

 

Мы ўсе сыны аднаго мужа, ціхамірлівыя, слугі твае, не выведнікі”.

Ён сказаў ім: не, вы прыйшлі падгледзець галізну зямлі гэтай.

 

Сказаў жа ім: “Не, але сляды мясцовасці прыйшлі дазнацца”.

Яны сказалі: нас, рабоў тваіх, дванаццаць братоў; мы сыны аднаго чалавека ў зямлі Ханаанскай, і вось, меншы цяпер з бацькам нашым, а аднаго ня стала.

 

Яны ж адказалі: “Дванаццаць нас, слугі мы твае, браты ў зямлі Ханаа́н, дык вось, малодшы з бацькам нашым цяпер, а аднаго не стала”.

І сказаў ім Язэп: гэта самае я і казаў вам, сказаўшы: вы выведнікі;

 

Сказаў жа ім Язэ́п: “Так і ёсць, як я казаў вам, даводзячы, што вы выведнікі.

вось, як вы будзеце выпрабаваны: прысягаю жыцьцём фараонавым, вы ня выйдзеце адгэтуль, калі ня прыйдзе сюды меншы брат ваш;

 

Гэтым вы выкрыліся. Клянуся дабрабытам фараона, не выйсці вам адсюль, пакуль брат ваш малодшы не прыйдзе сюды.

пашлеце аднаго з вас, і хай ён прывядзе брата вашага; а вы будзеце затрыманы; і адкрыецца, ці вашая праўда, а калі не, дык прысягаю жыцьцём фараонавым, што вы выведнікі.

 

Пашліце аднаго з вас і прывядзіце брата вашага, вас жа затрымаюць да часу, пакуль не спраўдзяцца словы вашыя — кажаце праўду альбо не. Калі ж не, то клянуся дабрабытам фараона, вы сапраўды выведнікі”.

І аддаў іх пад варту на тры дні.

 

І пасадзіў іх пад варту на тры дні.

І сказаў ім Язэп на трэці дзень: вось, што зрабеце, і застанецеся жывыя, бо я баюся Бога:

 

Паведаміў ім у трэці дзень: “Зробіце так — і будзеце жыць, таму што я баюся Бога.

калі вы людзі сумленныя, дык адзін брат з вас хай будзе трыманы ў доме, дзе вы ўвязьнены; а вы ідзеце, завязеце хлеб, з прычыны голаду ў сем’ях вашых;

 

Калі ж вы ціхамірлівыя, то адзін ваш брат будзе затрыманы пад вартай, самі ж рушце і завязіце набытае зерне вашае.

а брата вашага меншага прывядзеце да мяне, каб спраўдзіліся словы вашыя і каб не памерці вам. Так яны і зрабілі.

 

І брата вашага малодшага прывядзіце да мяне, тады паверу словам вашым, а калі не, то памрэце. Учыніце ж так”.

І казалі яны адзін аднаму: і праўда ж, гэта кара нам за грэх супроць брата нашага; мы бачылі пакуту душы ягонай, калі ён маліў нас, але не паслухалі яго; за тое і прыйшла на нас бяда гэтая.

 

І мовіў кожны да брата свайго: “Аджа вінаватыя мы перад братам нашым, бо пагардзілі болем душы яго, калі звязалі яго і не паслухалі яго. Праз тое налучыла нас нядоля гэтая”.

Рувім адказваў ім і сказаў: ці ж не казаў я вам: не грашэце супроць хлопца? але вы не паслухаліся; вось, кроў яго спаганяецца.

 

Адказваючы ж, Рубэ́н дакараў іх: “Ці ж не папярэджваў вас, кажучы: не крыўдзіце дзіцяці, дык не паслухалі мяне, таму кроў яго спаганяецца”.

А таго ня ведалі яны, што Язэп разумее; бо сярод іх быў перагаворшчык.

 

Яны ж не ведалі, што чуе Язэ́п, бо тлумач быў пры іх.

І адышоў ад іх і заплакаў. І вярнуўся да іх, і гаварыў зь імі, і, узяўшы зь іх Сымона, зьвязаў яго на вачах у іх.

 

Адвярнуўшыся ж ад іх, Язэ́п заплакаў. І зноўку наблізіўся да іх ды загаварыў з імі. Потым выхапіў Сямёна ад іх і звязаў яго перад імі.

І загадаў Язэп напоўніць мяхі іхнія хлебам, а срэбра іхняе вярнуць кожнаму ў мяшок ягоны, і даў ім запасу на дарогу. Так і зроблена зь імі.

 

Загадаў жа Язэ́п напоўніць пасудзіны іхнія пшаніцаю, і вярнуць срэбра1 кожнаму ў торбу іх, і выдаць падмацунак у дарогу. І было зроблена ім так.

Яны паклалі хлеб свой на аслоў сваіх і пайшлі адтуль.

 

І, паўскладаўшы пшаніцу на аслоў сваіх, сышлі прэч.

І адкрыў адзін зь іх мех свой, каб даць корму аслу свайму на начлезе, і ўбачыў срэбра сваё ў мяшку,

 

Развязаў жа адзін торбу сваю, каб даць ежы аслам сваім, што спыніліся, убачыў жменю срэбра свайго, што было ў гарлавіне торбы.

і сказаў сваім братам: срэбра маё вернута: вось яно ў мяшку ў мяне. І сумелася сэрца ў іх, і яны з дрыжыкамі казалі адзін аднаму: што гэта Бог зрабіў з намі?

 

І апавесціў братам сваім: “Вярнулі мне срэбра, вось, яно ў торбе маёй”. І здрыганулася сэрца іхняе, і скалануліся, адзін да другога кажучы: “Што гэта нам зрабіў Бог?”

І прыйшлі да Якава, бацькі свайго, у зямлю Ханаанскую і расказалі яму ўсё, што здарылася зь імі, кажучы:

 

Прыйшлі ж да Яку́ба, бацькі іхняга, у зямлю Ханаа́н, і апавялі яму ўсё, што здарылася з імі, кажучы:

правадыр той зямлі гаварыў з намі сурова і прыняў нас за выведнікаў зямлі той.

 

“Прамаўляў чалавек да нас, той, што гаспадар краіны, лютыя словы, і змясціў нас у вязніцу, нібы зламыснікаў зямлі.

І сказалі мы яму: мы людзі сумленныя; мы ня бывалі выведнікамі:

 

Пераконвалі ж яго: ціхамірлівыя мы, не выведнікі мы,

нас дванаццаць братоў, сыноў у бацькі нашага; аднаго ня стала, а меншы цяпер з бацькам нашым у зямлі Ханаанскай.

 

нас дванаццаць братоў, сыноў бацькі нашага. Аднаго няма, а малодшы з бацькам нашым цяпер у зямлі Ханаа́н.

І сказаў нам правадыр той зямлі: вось, як даведаюся я, ці сумленныя вы людзі: пакіньце ў мяне аднаго брата з вас; а вы вазьмеце хлеб з прычыны голаду ў сем’ях вашых, і ідзеце,

 

Сказаў жа нам чалавек, гаспадар краіны: праз тое даведаюся, што вы ціхамірлівыя, калі брата аднаго пакінеце тут са мною, а ўзяўшы набытае зерне вашае, пойдзеце дадому.

і прывядзеце да мяне меншага брата вашага: і даведаюся я, што вы ня выведнікі, а людзі сумленныя; аддам вам брата вашага, і вы можаце парупіцца ў гэтай зямлі.

 

І прывядзіце да мяне брата вашага малодшага, і тады даведаюся, што вы не выведнікі, тады вызвалю вам брата вашага, і зможаце гандляваць па ўсёй краіне”.

А калі яны апаражнялі мяхі свае, вось, у кожнага кашэль срэбра ў мяху ягоным. І ўбачылі яны кашалі срэбра свайго, яны і бацька іхні, і спалохаліся.

 

Было ж, як высыпалі торбы свае, то выявілася ў кожнага жменя срэбра ў торбе яго. І пабачылі жмені срэбра свайго, яны і бацька іх, і спалохаліся.

І сказаў ім Якаў, бацька іхні: вы пазбавілі мяне дзяцей: Язэпа няма, і Сымона няма, і Веньяміна ўзяць хочаце, — усё гэта на мяне!

 

Сказаў жа ім Яку́б, бацька іх: “Абяздзецілі вы мяне! Няма Яку́ба, няма Сямёна, і Беніямі́на забераце. Супраць мяне ўсё гэта дзеецца”.

І сказаў Рувім бацьку свайму, кажучы: забі двух маіх сыноў, калі я не прывяду яго да цябе; аддай яго на мае рукі; я вярну яго табе.

 

Сказаў жа Рубэ́н бацьку свайму, заклікаючы: “Абодвух маіх сыноў забі, калі не прывяду яго да цябе. Аддай яго ў рукі мае, і вярну яго табе”.

Ён сказаў: ня пойдзе сын мой з вамі, бо брат ягоны памёр, і ён адзін застаўся; калі здарыцца зь ім няшчасьце ў дарозе, у якую вы пойдзеце, дык зьведзяце вы сівізну маю са смуткам у магілу.

 

Ён жа казаў: “Не пойдзе сын мой з вамі, бо яго брат памёр і застаўся ён адзіны. Калі здарыцца яму захварэць па дарозе, якою будзеце ісці, то зрынеце маю старасць праз смутак у апраметную”.