Выхад 18 разьдзел

 

 

І пачуў Етра, сьвятар Мадыянскі, цесьць Майсея, пра ўсё, што зрабіў Бог для Майсея і Ізраіля, народу Свайго, бо вывеў ГОСПАД Ізраіля з Эгіпту.

 

Егда же услышалъ сие Етро, жрець Мадиамский, тесть Моисеовъ, все, еже вчинил Господь Моисееви і людемъ своимъ, Ізраилю, яко вывелъ естъ Господь Ізраильтянъ изъ Египта,

І ўзяў Етра, цесьць Майсея, Цыпору, жонку Майсея, якую той быў адаслаўшы,

 

поялъ Сефору, жену Моисееву, юже отослал былъ,

і двух сыноў ейных, у якіх аднаго імя — Гершом, бо казаў Майсей: «Я стаўся прыхаднем у зямлі чужой»,

 

и два сына его: имя единому — Герсонъ, понеже отець былъ реклъ: «Гостемъ есмъ был в земли чужей»,

а імя другога — Эліезэр, бо [казаў]: «Бог бацькі майго [быў] дапамогай маёй і выбавіў мяне ад мяча фараона».

 

а имя второму — Елиазаръ, яко рече: «Богъ отца моего, помощникъ мой, избави мя от меча фараонова».

І прыйшоў Етра, цесьць Майсея, і сыны ягоныя, і жонка ягоная да Майсея ў пустыню, дзе ён стаяў табарам каля гары Божай,

 

Тогда прииде Етро, тесть Моисеевъ, сынове его и жена его во пустыню к Моисееви, игдеже с людми бяше, подле горы Божия,

і сказаў Майсею: «Я, цесьць твой Етра, прыйшоў да цябе, і жонка твая, і два сыны ейныя з ёю».

 

и въсказалъ к нему, глаголя: «Се азъ, Етро, тесть твой, иду к тобе, и жена твоя, и два сыны твое с нею».

І выйшаў Майсей насустрач цесьцю свайму, і пакланіўся, і пацалаваў яго, і пыталіся адзін у аднаго, як маюцца, і ўвайшлі ў намёт.

 

Вышед же Моисей во стретение тестю своему и поклонися ему, и целова и. И здоровастася вкупе словы мирными. И внегда вошли до стану,

І распавёў Майсей цесьцю свайму пра ўсё, што зрабіў ГОСПАД з фараонам і Эгіптам з прычыны Ізраіля, і пра ўсе цяжкасьці, якія напаткалі іх у дарозе, і як выбавіў іх ГОСПАД.

 

поведа Моисей тестю своему все, еже сотвори Господь фараонови и Египтяномъ для людей Ізраилевыхъ, и весь трудъ, еже имеаху на пути, и яко избавилъ естъ их Господь.

І радаваўся Етра з усяго дабра, якое ГОСПАД зрабіў для Ізраіля, калі выбавіў яго з рукі Эгіпцянаў.

 

Радова же ся Етро о всемъ добром, еже учинилъ былъ Господь Богъ людемъ Ізраилевым, яко изторгнулъ е от руку Египетскихъ,

І сказаў Етра: «Дабраслаўлёны ГОСПАД, Які выбавіў вас з рукі Эгіпцянаў і з рукі фараона, Які выбавіў народ з-пад рукі Эгіпцянаў.

 

и рече: «Благославенъ Господь, Онже избавилъ васъ з руку Египтянъ и от руку фараоновыхъ и выведе люди своя с неволи египетское.

Цяпер я ведаю, што большы ГОСПАД за ўсіх багоў, бо ў той справе, у якой яны выхваляліся, Ён быў па-над імі».

 

Ныне познахъ, яко велий естъ Господь надо вси боги, понеже горде чиняху над ними».

І ўзяў Етра, цесьць Майсея, цэласпаленьне і ахвяры для Бога, і прыйшоў Аарон і ўсе старшыні Ізраіля, каб есьці хлеб з цесьцем Майсея перад абліччам Бога.

 

Тогда принесе Етро, тесть Моисеевъ, всесозжения и требы Господеви. И приидоша Ааронъ и старейшины сынов Ізраилевых ясти хлебъ с нимъ предъ Господемъ.

І сталася назаўтра, і сеў Майсей судзіць народ, і стаяў народ перад Майсеем з раніцы да вечара.

 

И бысть по семъ второго дня, сяде Моисей судити людей, ониже сташа пред Моисеом от утра и до вечера.

І бачыў цесьць Майсея ўсё, што ён рабіў для народу, і сказаў: «Што гэта за справа, якую ты робіш для народу? Дзеля чаго ты сядзіш сам адзін, а ўвесь народ стаіць перад табою з раніцы да вечара?»

 

Сия внегда узрелъ Етро, тесть его, яже чиняше Моисей з людми, рече к нему: «Что ты сее чиниши з людми? Почто самъ единъ седиши, а вси люди стоять пред тобою от утра даже до вечера?»

І сказаў Майсей цесьцю свайму: «Бо прыходзіць народ да мяне, каб пытацца ў Бога.

 

Отвеща к нему Моисей: «Приходять ко мне людие, вопрошающе суда Божия,

Бо калі яны маюць нейкую справу, прыходзяць да мяне, і я суджу паміж адным [чалавекам] і другім, і абвяшчаю пастановы Божыя і законы Ягоныя».

 

и внегда бываеть межи некоими пря, тии приходять семо, да быхъ россудилъ их и проповедилъ приказания Божия и суды Его».

І сказаў цесьць Майсея яму: «Нядобрая гэтая рэч, якую ты робіш.

 

Тогда рече Етро: «Недоброе дело чинишъ

Мучаешся ты і мучаеш народ гэты, які з табою; бо цяжкая для цябе справа гэтая, ты ня можаш рабіць яе сам адзін.

 

и безумнымъ трудомъ казитеся и ты, и людие сии, еже с тобою суть. Надъ силу твою естъ праца сия, и не возможеши самъ понести ея,

Цяпер паслухай голас мой; я дам табе раду, і будзе Бог з табою. Ты будзь [заступнікам] за народ перад Богам і прынось Богу справы гэтыя.

 

но послушай словъ моихъ и рады моея и будеть Господь с тобою: буди ты людемъ в тыхъ речахъ, еже к Богу прислушають, да носиши слова их к Нему,

І ты навучай іх пастановам і законам, і дай ім ведаць шлях, па якім яны маюць ісьці, і ўчынкі, якія яны маюць рабіць.

 

и повеси людемъ законъ от Бога и чинъ служебности Его, и путь, имже пойдут, и дела, яже вчинять.

І ты выглядзі з усяго народу людзей здольных, якія баяцца Бога, людзей праўды, якія ненавідзяць хцівасьць, і пастаў іх як начальнікаў над тысячамі, начальнікаў над сотнямі, начальнікаў над пяцідзясяткамі і начальнікаў над дзясяткамі.

 

А вы бери со всих людей мужей мудрыхъ и богобойныхъ, при нихже бы была правда, а не любящихъ мьзды, и постави с нихъ воеводы и сотники, и пятдесятники, и десятники,

І няхай яны судзяць народ у кожным часе. І станецца, што кожную справу вялікую яны будуць прыносіць да цябе, а кожную справу малую будуць судзіць самі. І будзе табе лягчэй, і яны панясуць [цяжар] з табою.

 

ониже да судять людей по вся часы. И что бы было трудного и великого, да приносять пред тя, сами же дела простая а меншая толико да судять, и будеть легчее тобе, внегда бремя розделится промежи иныхъ.

Калі гэтую рэч зробіш, і Бог загадае [гэта] табе, ты зможаш стаяць, і таксама ўвесь народ гэты прыйдзе на сваё месца ў супакоі».

 

Учиниш ли дело сее, то наполниши по веления Господня и будеши мощи служити ему, и вси людие сии навратятся в домы своя с миромъ».

І паслухаў Майсей голасу цесьця свайго, і зрабіў усё, што той сказаў.

 

Сия слова услышавъ, Моисей вчинилъ все, якоже порадилъ ему Етро,

І выбраў Майсей людзей здольных з усяго Ізраіля, і прызначыў іх галоўнымі над народам, начальнікамі над тысячамі, начальнікамі над сотнямі, начальнікамі над пяцідзясяткамі і начальнікамі над дзесяткамі.

 

и выбравъ мужей силныхъ а вдатных со всехъ сыновъ Ізраилевыхъ, и поставилъ с них князей надъ людми и воеводы, и сотники, и пятьдесятники, и десятники,

І судзілі яны народ у кожным часе, справу цяжкую прыносілі да Майсея, а кожную справу малую судзілі самі.

 

ониже судили людей Господьних по вся часы и все, еже было трудно и велико, вносили пред Моисея, сами толико дела простая и легкая судяще.

І адпусьціў Майсей цесьця свайго, і той пайшоў у зямлю сваю.

 

И отпустил ест Моисей тьстя своего, онже навратися и отыйде в землю свою.