Лікі 22 разьдзел

 

 

І выправіліся сыны Ізраілевыя і спыніліся на руінах Маава, каля Ярдана, насупраць Ерыхона.

 

Потомъ пак сынове Ізраилевы, рушившися оттоле, положилися на ровнинах Моавских за Іорданемъ, игде же бе Ерихонъ-градъ.

І ўбачыў Валак, сын Сэпфораў, усё, што зрабіў Ізраіль Амарэям;

 

Тогда видяй Валакъ, сынъ Сефоров, все еже учиниша людие Ізраилевы царю Аморейскому

і вельмі баяліся Маавіцяне народу гэтага, бо ён быў шматлікі; і збаяліся Маавіцяне сыноў Ізраілевых.

 

и яко улеклися были Моавитяне и не могоша противу имъ стати,

І сказалі Маавіцяне старэйшынам Мадыямскім: гэты народ зьядае цяпер усё вакол нас, як вол зьядае траву палявую. А Валак, сын Сэпфораў быў царом Маавіцянаў у той час.

 

рече ко старейшинамъ Моавским: «Тако потребять людие сие всехъ живущих во странах нашихъ, якоже волъ снедаеть траву даже до самого корения». Понеже онъ тогда былъ царемъ в земли Моавской.

І паслаў ён паслоў да Валаама, сына Вэоравага, у Пэтор, што на рацэ Еўфраце, у зямлі сыноў народу яго, каб паклікаць яго і сказаць: вось, народ выйшаў зь Егіпта і пакрыў улоньне зямлі, і жыве ён каля мяне;

 

Сего для послал естъ послы к Валааму, сыну Веорову, волхву, онже живяше над рекою сыновъ Аммонихъ, да бы позвали его, глаголюще: «Се выйдоша людие изъ Египту, еже прикрили суть лице земли, строящеся на мя.

дык вось, прыйдзі, пракляні мне народ гэты, бо ён мацнейшы за мяне: можа, тады я змагу разьбіць яго і выгнаць яго зь зямлі; я ведаю, што каго ты дабраславіш, той дабраславёны, і каго ты праклянеш, той пракляты.

 

Сего ради пойди и проклини людей сихъ, яко силнейшие суть над насъ, да быхомъ могли поразити ихъ и выгнати от земли своея, вемъ убо воистинну, иже благославенъ ест, кого ты благославиши, и проклятый, кого ты проклинеши».

І пайшлі старэйшыны Маавіцкія і старэйшыны Мадыямскія, з дарункамі ў руках за чарадзейства, і пайшлі да Валаама, і пераказалі яму словы Валакавыя.

 

Тогда шли суть старейшины Моавские и болшие от роду Мадиамля, имеюще мзду в руках своихъ волхования его. А внегда пришли к Валааму и поведели ему вся слова Валакова,

І сказаў ён ім: заначуйце тут ноч, і дам вам адказ, як скажа мне Гасподзь. І засталіся старэйшыны Маавіцкія ў Валаама.

 

отповеделъ к нимъ: «Прележите у мене нощъ сию, и дамъ вамъ ответъ, еже возглаголеть ко мне Господь». Егда пакъ они были у Валаама,

І прыйшоў Бог да Валаама і сказаў: якія гэта людзі ў цябе?

 

прииде Богъ и рече к нему: «Чего хотять человеци сие у тебе?»

Валаам сказаў Богу: Валак, сын Сэпфораў, цар Маавіцкі, прыслаў да мяне:

 

Отповеделъ Валаамъ къ Богу: «Валакъ, сынъ Сефоров, царь Моавский, послалъ ко мне, глаголя:

вось, народ выйшаў зь Егіпта і пакрыў улоньне зямлі; дык вось, прыйдзі, пракляні мне яго; можа, я тады змагу падужацца зь ім і выгнаць яго.

 

“Се людие, вышедшие из Египта, прикриша землю, сего для пойди и проклини ихъ, да быхъ могъ, бияся с ними, отогнати е от себе”».

І сказаў Бог Валааму: не хадзі зь імі, не праклінай народу гэтага, бо ён дабраславёны.

 

И рече Богъ к Валааму: «Не ходи с ними и ни проклинай людей тыхъ, суть убо благославени».

І ўстаў Валаам раніцай і сказаў князям Валакавым: ідзеце ў зямлю вашу, бо ня хоча Гасподзь дазволіць мне ісьці з вамі.

 

Востав же Валаамъ з утра, рече послом Валаковым: «Навратитеся сами до земли вашее, яко не дасть ми Богъ ити с вами».

І ўсталі князі Маавіцкія, і прыйшлі да Валака, і сказалі: не згадзіўся Валаам ісьці з намі.

 

Навратившися пакъ, послы приидоша к Валакови и рекоша: «Не хотелъ ест Валаамъ ити с нами».

Валак паслаў яшчэ князёў, пабольш і знакаміцейшых за тых.

 

Тогда опять удругое послал Валакъ множайшие и чеснейшие послы, нежели первей.

І прыйшлі яны да Валаама і сказалі яму: так кажа Валак, сын Сэпфораў: не адмоўся прыйсьці да мяне;

 

Они жъ внегда пришли к Валаамови, рекли суть: «Сице глаголеть Валакъ, сынъ Сефоровъ: “Молю ти ся, не мешкай приити ко мне,

я зраблю табе вялікі гонар і зраблю ўсё, што ні скажаш мне; прыйдзі ж, пракляні мне народ гэты.

 

яко готовъ есми честовати тя и дати еже восхощеши; пойди и проклини люди сия”».

І адказваў Валаам і сказаў рабам Валакавым: хоць бы Валак даваў мне поўны дом срэбра і золата, не магу пераступіць загадаў Госпада, Бога майго, і зрабіць што-небудзь малое альбо вялікае;

 

Отвещалъ к нимъ Валаамъ, глаголя: «Абы пак далъ мне Валакъ полонъ домъ свой злата и сребра, не могу изменити слова Господа, Бога моего, да быхъ болши или менши глаголалъ.

зрэшты, застаньцеся і вы тут нанач, і я даведаюся, што яшчэ скажа мне Гасподзь.

 

Но прошу вас, пребудте нощъ сию у мене, да увемъ, что ми опять повелит учинити Господь».

І прыйшоў Бог да Валаама ўначы і сказаў яму: калі людзі гэтыя прыйшлі клікаць цябе, устань, і ідзі зь імі! але толькі рабі тое, што Я буду казаць табе.

 

И пришолъ естъ Богъ к Валаамови в нощи, и рече к нему: «Естъли же пришли суть людие сие по тебе, то востани а иди с ними, но слово, еже возглаголю к тобе, тожь да глаголеши».

Валаам устаў раніцай, асядлаў асьліцу сваю і пайшоў з князямі Маавіцкімі.

 

Востав же Валаамъ рано и оседлалъ осля свое и иде с ними.

І запалаў гнеў Божы за тое, што ён пайшоў, і стаў анёл Гасподні на дарозе, каб перашкодзіць яму. Ён ехаў на асьліцы сваёй і два слугі ягоныя.

 

И розгневался Господь Богъ, сего для стояше ангелъ Божий на пути противу Валаамови, онже седяше на осляти, и два рабы его с нимъ.

І ўбачыла асьліца анёла Гасподняга, які стаяў на дарозе з аголеным мечам у руцэ, і зьвярнула асьліца з дарогі і пайшла на поле; а Валаам пачаў біць асьліцу, каб вярнуць яе на дарогу.

 

Тогда осля, узревши ангела, стояща на пути, и мечь извлеченъ в руце его, съвратися с путя и иде по полю. Его же внегда билъ Валаамъ, хотя паки па путь навратити,

І стаў анёл Гасподні на вузкай дарозе, паміж вінаграднікамі, дзе з аднаго боку сьцяна і з другога боку сьцяна.

 

и ста анъгелъ во узъкомъ месте межи двема плотома виноградныма.

Асьліца, убачыўшы анёла Гасподняга, прыціснулася да сьцяны і прыціснула нагу Валаама да сьцяны; і ён зноў пачаў біць яе.

 

Сего жъ егда узре осля, припрелося ко стене и образи ногу Валаамови; той же опять бияше и.

Анёл Гасподні зноў перайшоў і стаў у цесным месцы, дзе ня было куды зьвярнуць, ні налева, ні направа.

 

И ангелъ Господень еще внииде во теснейшее место, игде же не можаше уклонитися ни налево ани направо, и стояше супротиву ему.

Асьліца, убачыўшы анёла Гасподняга, легла пад Валаамам. І запалаў гнеў Валаама, і пачаў ён біць асьліцу кіем.

 

И внегда узре осля ангела Божия стояща предъ собою, паде подъ Валаамомъ, онже, розгневався велми, бияше и жезломъ по боку.

І разамкнуў Гасподзь вусны асьліцы, і яна сказала Валааму: што я табе зрабіла, што ты б’еш мяне вось ужо трэці раз?

 

И отверзе Богъ уста осляти, и промолви к Валааму: «Что ти учинихъ, яко се вже утретие биеши мя?»

Валаам сказаў асьліцы: за тое, што ты паглумілася зь мяне; калі б у мяне ў руцэ быў меч, дык я цяпер ужо забіў бы цябе.

 

Отвеща Валаамъ: «Бысть то по деломъ твоимъ, понеже ругаешися мне. Абыхъ имелъ мечъ, то проколол бых тя».

А асьліца сказала Валааму: ці ня я твая асьліца, на якой ты езьдзіў з пачатку да гэтага дня? ці мела я звычку так рабіць з табою? Ён сказаў: не.

 

Рече к нему осля: «Се азъ скотина твоя, на нейже ты ездиши от давныхъ часовъ даже и по днесь. Поведи ми, естъли же когда что злого учинихъ тобе?» Он же рече: «Николи».

І адкрыў Гасподзь вочы Валааму, і ўбачыў ён анёла Гасподняга, які стаяў на дарозе з аголеным мечам у руцэ, і пакланіўся, і ўпаў на аблічча сваё.

 

Тогда скоро отверзе Богъ очи Валаамовы, и узре ангела, стояща противу собе на пути а мечъ извлеченъ в руце его, и поклонися пред ним, и паде на земли.

І сказаў яму анёл Гасподні: за што ты біў асьліцу тваю аж тры разы? Я выйшаў, каб перашкодзіць табе, бо шлях твой няправільны перад Мною;

 

И рече к нему ангелъ: «Почто вже утретее билъ еси осля свое? Се азъ приидохъ противитися тобе, понеже превращен ест путь твой и противенъ Мне.

і асьліца, убачыўшы Мяне, зьвярнула ад Мяне вось ужо тры разы; калі б яна не зьвярнула ад Мяне, дык Я забіў бы цябе, а яе пакінуў бы жывую.

 

И естъли же бы не уклонилося было осля с путя, то убил бых тя былъ, а осля живо зоставилъ».

І сказаў Валаам анёлу Гасподняму: зграшыў я, бо ня ведаў, што Ты стаіш насупраць мяне на дарозе; дык вось, калі гэта няпрыемна ў вачах Тваіх, дык я вярнуся.

 

Отповеделъ Валаамъ: «Согрешил есмъ, не ведяй, яко ты стоиши супротиву мне; а ныне, естъли же не любится тобе, абыхъ тамъ шолъ, то навращуся воспять».

І сказаў анёл Гасподні Валааму: ідзі зь людзьмі гэтымі, толькі кажы тое, што Я буду казаць табе. І пайшоў Валаам з князямі Валакавымі.

 

Рече к нему: «Иди с людми сими, но гледи того, да бы ничего иного не молвилъ, толико тое, еже повелю тобе». И иде Валаамъ с послы тыми.

Валак, пачуўшы, што ідзе Валаам, выйшаў насустрач яму ў горад Маавіцкі, які на граніцы пры Арноне, што каля самай мяжы.

 

Сие внегда услышалъ царь Валакъ, выехалъ противу ему во градъ Моавъский, иже естъ на пределехъ Арнона.

І сказаў Валак Валааму: ці не пасылаў я да цябе клікаць цябе? чаму ты ня ішоў да мяне? няўжо я і праўда не магу ўшанаваць цябе?

 

И рече ко Валааму: «Посылалъ есми послы по тебе. Чему есь первей не пришолъ ко мне скоро с ними? Еда ли мнелъ еси, иже быхъ не имелъ чимъ подарити тебе?»

І сказаў Валаам Валаку: вось, я і прыйшоў да цябе, але ці магу я штосьці ад сябе сказаць? што ўкладзе Бог у вусны мае, тое і буду гаварыць.

 

К нему же рече Валаамъ: «Се приидохъ к тобе, егда ли пакъ возмогу что иное глаголати, развей того, еже вложить Богъ во уста моя».

І пайшоў Валаам з Валакам, і прыйшлі ў Кірыят-Хуцот.

 

И идоша вкупе а приидоша во градъ, еже былъ на межахъ царства его.

І закалоў Валак валоў і авечак і паслаў да Валаама і князёў, якія былі зь ім.

 

И внегда набилъ Валакъ овець и воловъ, послал к Валаамови и ко князем, еже с ним были, дары.

На другі дзень раніцай Валак узяў Валаама і ўзьвёў яго на вышыні Ваалавыя, каб ён убачыў адтуль частку народу.

 

И егда было рано, возведе его на высокую гору, на нейже был храм кумира Вааля, и оттоле показа ему останочную часть людей Ізраилевых.